به گزارش پایگاه خبری پیام خانواده؛ ۲۶اردیبهشتماه، در تقویم هفته سلامت، به نام روز «ارتقای تابآوری نظام سلامت در مواجهه با بحرانها» نامگذاری شده است؛ نامی که این روزها بیش از هر زمان دیگری در کانون توجه کارشناسان و مدیران ارشد حوزه بهداشت و درمان قرار دارد. از پاندمی کووید-۱۹ تا زلزله، سیل، تحریمهای اقتصادی و تنشهای منطقهای، همگی نشان دادهاند که نظام سلامت یک کشور تا چه اندازه نیازمند «تابآوری» یعنی ظرفیت پیشبینی، جذب، سازگاری و بازیابی سریع در برابر شوکهاست. اما این هدف بلند، در عمل با چه چالشها و فرصتهایی روبهروست؟
هفته سلامت هر سال فرصتی است برای یادآوری اولویتهای مغفولمانده در سیستم بهداشت و درمان. امسال، نامگذاری یکی از روزهای این هفته به «ارتقای تابآوری نظام سلامت» نشان میدهد که دیگر نمیتوان از بحرانها فقط به مثابه «حادثه» یاد کرد، بلکه باید آنها را «وضعیت دائمی» در نظر گرفت که نظام سلامت باید خود را برای مواجهه با آن آماده سازد.
تابآوری چیست و چرا این روز مهم است؟
به گفته متخصصان مدیریت بحران، تابآوری نظام سلامت فراتر از «مقاومت» در برابر بحران است. یک نظام سلامت تابآور، سیستمی است که در زمان وقوع بحران، نهتنها فرو نمیریزد، بلکه میتواند خدمت رسانی خود را با حداقل اختلال ادامه داده و پس از بحران، سریعاً به وضعیت عادی یا حتی بهتر بازگردد. روز ۲۶ اردیبهشت، یادآور این حقیقت است که سرمایهگذاری در پیشگیری و آمادگی، بسیار کمهزینهتر از جبران خسارات پس از بحران است.
آمارهای رسمی از سازمان بهداشت جهانی و وزارت بهداشت ایران حکایت از حجم عظیم تخریب زیرساختهای سلامت در جریان جنگ دارد:
| بیمارستانها | ۴۹ |
| مراکز درمانی | ۲۲۹ |
| مراکز داروسازی و آزمایشگاه | ۷۸ |
| پایگاههای اورژانس | ۵۶ |
| آمبولانسها | ۴۷ |
| بیمارستانهای تخلیه شده | ۹ |
اما آنچه این آمار را از یک گزارش صرف فاجعهبار خارج میکند، **توانمندی نظام سلامت در ادامه حیات** علیرغم این ضربات سنگین است.
کادر درمان؛ قهرمانان گمنام تابآوری
سازمان بهداشت جهانی در گزارش ۱۰ آوریل ۲۰۲۶ خود، یکی از اولویتهای تامین مالی اضطراری را **تقویت حمایتهای روانی-اجتماعی برای کارکنان بهداشتی** اعلام کرد. دکتر حنان بلخی، مدیر منطقهای مدیترانه شرقی WHO، در این باره اظهار داشت:
«آتشبس بهوجود آمده بسیار ضروری است، اما بحران سلامت عمومی هنوز تمام نشده است. نیازهای بشردوستانه و بهداشتی همچنان بسیار بالاست و بسیاری از مردم هنوز برای دسترسی به مراقبتهای اولیه تلاش میکنند.»
افتخارآمیز است که با وجود حملات مستقیم به ۲۴ مرکز درمانی** (تایید شده توسط WHO تا ۱۵ آوریل) و هدف قرار گرفتن نمادهای علمی همچون **موسسه پاستور ایران**، روحیه و انگیزه کادر درمان نهتنها تضعیف نشد، بلکه به الگویی برای سایر کشورها تبدیل گشت.
روز شمار ۲۶ اردیبهشت، تجلی یک موفقیت
۲۶ اردیبهشت، روز «ارتقای تابآوری نظام سلامت در مواجهه با بحرانها»، امسال رنگ و بوی دیگری داشت. این روز دیگر فقط یک شعار یا برنامه راهبردی برای آینده نبود، بلکه **گزارش عملکرد یک سیستم زنده و جانباز** در سختترین شرایط ممکن بود.
نظام سلامت ایران ثابت کرد که تابآوری واقعی، صرفاً مقاومت فیزیکی در برابر ضربات نیست، بلکه تواناییهای فراتری همچون **جذب حمایت بینالمللی، بازسازی سریع ظرفیتها، اولویتدهی به اقشار آسیبپذیر و حفظ روحیه سرمایهانسانی** در میان آتش و ویرانی است. هفته سلامت امسال، فرصتی برای تجلیل از این پیروزی بزرگ بود.